Kortizon Yan Etkileri Nelerdir?
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Kortizon Yan Etkileri Nelerdir?

Kortizon, böbrek üstü bezlerinden salgılanan ve vücutta her zaman belli oranda bulunan bir hormondur. Görevi vücutta, karbonhidrat ve yağ metabolizmasını düzenlemek olan kortizonun salgılanma oranı gün içinde değişkendir. Kortizon üretimi kilolu insanlarda zayıf olanlara oranla daha çoktur. Salgılanan kortizon oranı gün içinde kan basıncına, zamana ve vücut ısısına göre değişiklik gösterir. Kortizon daha çok sabah saatlerinde üretilir. Yoğun stres ve sinir yaşanan zamanlarda kortizon üretimi on kata kadar artabilir. Doğumun üçüncü haftasından itibaren kortizon üretimi başlar ve ölene kadar devam eder. Kortizon üretimi azaldığında veya hiç üretilemediğinde dışarıdan kortizon takviyesi gerekir.

Kortizon ilaçlarının tıbbi olarak kullanımının en önemli sebebi, antienflematuar etkisine yani iltihabi reaksiyonu gidererek, doku şişmesini önlemesidir. Kortizonun başka bir etkisi ise alerjiyi önleme tesirinin yüksek olmasıdır. Sodyum ve potasyum gibi elektrolitler ile suyun vücuttaki dengesi üzerinde kortizon önemli rol oynar. Başka bir önemli etkisi ise bağışıklık sistemi üzerine yaptığı baskılamadır.

Kortizon ilaçları, uygulandıkları herhangi bir hastalığı tam olarak tedavi etmezler ancak yukarıda belirtilen etkilerinden dolayı tedavi sürecinde önemli rol oynarlar. Kortizon, çoğu hastalığa karşı tek tedavi seçeneği olarak kullanılır. Ancak tedavide hastaya uygulanacak kortizon oranı tedaviyi üstlenen hekim tarafından doğru bir şekilde ayarlanmalıdır. Kortizon bilinçsiz bir şekilde gelişi güzel kullanılması durumunda faydadan çok zarar verebilir. Bu yüzden hekimin hastayı iyi bir şekilde bilinçlendirmesi ve hastanın hekimin tavsiyelerine uyması gereklidir.

Kortizon tedavisi hangi hastalıklara karşı kullanılır?

Kortizon, kan ile alakalı hastalıklar, kalp ve damar hastalıkları, tümör tedavileri, romatizmal hastalıklar, idrar yolu ve böbrek rahatsızlıklarında tedavi amacı ile kullanılır. Ayrıca, bağ dokusu ile alakalı hastalıklar, alerjik gelişen hastalıklar da zehirlenmeler, göz rahatsızlıkları, şoklar, sıcak basmaları, vücutta gelişen bazı felçler, özellikle yüz felcinin başlangıç döneminde, bağışıklık sistemi sorunlarında ve ciddi astım krizlerinde kortizon tedavisi uygulanır. Kortizon pek çok hastalıklarda tek tedavi seçeneği olsa da gereğinden yüksek dozda alındığında ciddi komplikasyon ve hastalıklara yol açabilir.

Kortizon yan etkileri nelerdir?
  • Adet düzensizlikleri,
  • Mide problemleri,
  • Psikolojik sorunlar,
  • Tansiyon ve şeker yükselmesi,
  • Kemik erimesi,
  • Göz kusurları (Uzun süre devam eden kortizon alımı katarak oluşmuna neden olabilir),
  • Kas zayıflığı,
  • Tüylenme,
  • Kan düzeyinde artış
  • Gelişme bozukluğu,
  • Vücudun bazı alanlarında sıra dışı şişlik ve yağlanma,
Kortizon tedavisinin aniden kesilmesi addison krizine neden olabilir. Vücuda dışarıdan kortizon verildiği sürede böbrek üstü bezler kortizon üretmeyi keser. Kortizon kullanımının aniden bırakılması durumunda böbrek üstü bezlerinde de kortizon üretilmediğinden vücut kortizon eksikliği yaşar ve bu duruma addison krizi denir.

Kortizon diyeti, kortizon nedeniyle vücutta oluşabilecek ödemin atılmasına faydalı olabilir. Böbrek üstü bezleri tarafından kortizon, kan şekeri sentezini yaparak proteinlerin yapı taşlarına parçalanmasını sağlar. Dinlenme halinde dahi vücut kortizon üretmeye devam eder. Dinlenme sırasında 25-30 mg olan kortizon üretimi, kilo fazlası olan kişilerde daha yüksektir. Hastalık tedavisi amacıyla dışarıdan farklı dozlarda kortizon verilmesi durumunda, miktarın doğru yararlanamamasıyla birlikte, çeşitli yan etkiler ortaya çıkacaktır. Bu yüzden fazla kortizonun vücuttan atılması amacıyla beslenmeye özen gösterilmesi yani kortizon diyeti yapılması gereklidir. Bu şekilde kortizonun yan etkilerinden korunmak mümkün hale gelir.

Kortizon diyeti nasıl uygulanır?

Vücutta biriken fazla kortizonun tamamen dışarıya atılması neredeyse olanaksızdır. Bu yüzden kontrollü şekilde kortizon alınırken, öte yandan beslenmede kortizon diyeti uygulayarak denge kurulmalıdır.

Kortizon diyeti sırasında dikkat edilmesi gerekenler

Dışarıdan kortizon alan hastaların mutlaka tuz alımını düşürmeleri gerekir. Çünkü kortizon böbreklerin tuzun emilimini yükseltir. Bu durum hastanın tansiyonunda yükselmeye sebep olur. Bunun yanı sıra kortizon böbreklerin potasyum atmasına yol açar. Kalbin kasılması ve hormonların salgılanması da olumsuz etkilenir. Bu nedenle kortizon diyeti ile tuz azaltılmalı, potasyum bakımından zengin olan besinlere öncelik verilmeli ve meyve, sebze tüketimi çoğaltılmalıdır. Mümkünse Yağlı ve tatlı besinler tüketilmemelidir.

Uzun süre dışarıdan uzun süre kortizon alan hastalarda zaman ilerledikçe kemik yıkımı oluşabilir. Bunun sebebi kortizonun bağırsaktaki kalsiyum emilimini azaltması ve osteoporoz oluşmasına neden olmasıdır. Bu yüzden kortizon alan hastaların kemik yoğunluğunu düzenli aralıklarla ölçtürmesi önemlidir. Kortizon diyeti sırasında kalsiyum yönünden zengin olan peynir, yoğurt, fındık, balık, yeşil sebzeler, kuru baklagiller gibi besinlerin tüketimine özen gösterilmelidir. Bu besinler mutlaka günlük öğünlerde yer almalıdır.

Kortizon alan hastaların iştahları açılır. Özellikle de karbonhidrat içeren gıdalara karşı aşırı bir eğilim olur. Bu nedenle vücutdun karbonhidrat dengesi bozulur. Buna eklenen aşırı tatlı tüketimi ile aşırı kilo alımına çok sık rastlanır. Bu sebeplerle kortizon diyeti sırasında tatlıların tüketimi kesinlikle sınırlandırılmalıdır.

Kortizon diyetiverilen hastaların hazır gıda tüketiminden kaçınması önemlidir. Bu tür gıdalar yerine ev yapımı katkısız yiyeceklerin tüketimi arttırılmalıdır. Kahvaltılık tuzlu margarin, kabuklu deniz ürünleri, sakatat, ketçap, şarküteri ürünleri, salata sosu, hazır yufka, mısır gevreği gibi sodyum bakımından zengin besinler kortizon diyetinde yer almaz.

Kortizon Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Aşırı Kıllanma Nedenleri?

Aşırı Kıllanma Nedenleri?

Östrojen Hormonu Fazlalığı

Östrojen Hormonu Fazlalığı

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Hormon Bozukluğu Kıllanma

Hormon Bozukluğu Kıllanma

Östrojen Hormonu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Östrojen Hormonu Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Gebelikte Hormon Değerleri Kaç Olmalı?

Gebelikte Hormon Değerleri Kaç Olmalı?

Aldosteron Hormonunun Görevleri

Aldosteron Hormonunun Görevleri

Asetilkolin Nedir ve Görevleri Nelerdir?

Asetilkolin Nedir ve Görevleri Nelerdir?

Hormon Testi Ne Zaman Yapılır?

Hormon Testi Ne Zaman Yapılır?

Leptin Hormonu İçeren Besinler?

Leptin Hormonu İçeren Besinler?

Hidroksiprogesteronu Arttıran Sebepler

Hidroksiprogesteronu Arttıran Sebepler

Endometriozis Belirtileri ve Tedavisi

Endometriozis Belirtileri ve Tedavisi

Hipotiroidi Nedenleri?

Hipotiroidi Nedenleri?

Ft3 Hormonu Nedir?

Ft3 Hormonu Nedir?

Çelik Köklendirme Hormonu

Çelik Köklendirme Hormonu

Hormon Testi Aç Karnına Mı Yapılır?

Hormon Testi Aç Karnına Mı Yapılır?

Hormon Takviyesi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Hormon Takviyesi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6